Freelance Denince Üç Kere Düşün

Freelance Denince Üç Kere Düşün

Freelance kelimesi kulağa iyi geliyor. Kendi işini seç, kendi saatini kur, kimseye hesap verme. Ben de bu cümleyi sevdim bir zamanlar.

Sonra işin mutfağına girdim.

Freelance çalışma düzeni, insan sömürmek için muazzam bir araç. Kimse oturup bunu planlamadı belki, ama kendiliğinden çok iyi işleyen bir düzenek oldu. İşi proje diye bölüyorsun, karşı taraf da “nasılsa özgürsün” diyor. Sigorta yok, kıdem yok, mesai kavramı yok. Ama iş yetişmediyse suç senin, çünkü esneksin ya.

Esnek çalışma diye anlatılan şey, çoğu yerde kafadan adam silkelemenin daha medeni bir adı. Aynı işi kadrolu birine yaptırsalar ödeyecekleri parayı sana “proje” diye veriyorlar. Sen de o parayı kazanmak için üç işi birden çeviriyorsun.

Bu arada itiraf edeyim: ara ara köye yerleşeyim diyorum. Şehirden uzak, sessiz bir yerde, bilgisayarı açıp çalışayım. Kira yok, gürültü yok, trafik yok. Sonra duruyorum.

Neden durduğumu tam bilmiyorum. Belki alışkanlık. Belki köyde internetin hâlâ bir dua gibi okunması. Belki de asıl mesele şu: uzaklaşmak kaçmak değil. Freelance sana uzaktan çalışma hakkı veriyor ama işverenin sana ulaşma hakkını elinden almıyor. Telefon her yerde çalıyor.

Para ayrı bir mesele, güvenlik ayrı. Türkiye’de freelance bence bir sazan sarmalı gibi. Önce güzel bir teklif geliyor, sonra ödeme gecikiyor, sonra “bir de şunu yapıver” geliyor. Vergi, muhasebe, fatura, e-arşiv… İşin yarısı iş yapmak değil, iş yapabildiğini kanıtlamak. Kazandığın para da bir sonraki ayın garantisi değil.

Freelance çalışmayı düşünen birine tek şey söylerim: üç kere düşün. Bir kere parayı düşün, bir kere güvenliği düşün, bir kere de “ben bu işi tek başıma kaldırabilir miyim” diye düşün. Üçünde de evet diyemiyorsan o iş senin işin değil.

Ben hâlâ düşünüyorum. Belki bir gün köyde, belki bir gün şehirde. Ama artık o kelimeyi duyduğumda ilk hissettiğim şey özgürlük değil.